Jassen: Oyun kılavuzu

Jass 4 renkte ve 9 değerde olan toplam 36 kartla oynanır. Aşağıda belirtilen kurallarda İsviçre kartlarının terimleri belirtilir. Eğer başka bir kart destesi ile oynanırsa şu eşleştirmeler geçerli olur:

  İsviçre Alman Fransız
Renkler Meşe Meşe Karo
  Gül Yaprak Maça
  Kalkan Kupa Kupa
  Çan Çan Karo
Değerler 6 - 10 6 - 10 6 - 10
  Vale (Unter) Vale (Unter) Vale
  Kız (Ober) Kız (Ober) Kız
  Papaz Papaz Papaz
  As As As

 

Oyun akışı


İlk oyuncu kart atar ve ardından saat yönünün tersi yönde her oyuncu ya bir kart ekler ya da kozlar. En son kozlayan eli alır (yerdeki kartları alır), aldığı elleri biriktirdiği desteye ekler ve bir sonraki kartı atar. Bu esnada kısıtlı bir kozlama zorunluluğu bulunur: Eğer oynanmış olan kartla aynı renge sahip olan bir karta sahipseniz bu kartı oynamak zorundasınızdır (fakat elinizde böyle bir kart yoksa herhangi bir kart oynayabilirsiniz). Ancak renk oynamak yerine kozlama imkanınız da her zaman mevcuttur. Eğer kozlanmışsa siz de koz oynamalısınızdır (tek istisna koz valedir). Eğer koz vale dışında başka hiç kozunuz yoksa o halde başka herhangi bir kartı da oynayabilirsiniz.


Differenzler kuralları


4 oyuncunun her biri oyunu eşsiz olarak (herkes kendi başına) 4 tur oyun oynar. Oyunun başında 9 kart alınır, kart dağıtıcısının son kartı açılır ve kozu belirler. Bundan sonra bu turda ne kadar el alacağınızı tahmin etmek durumundasınızdır. Oyunun başında yapılmış seçime bağlı olarak bu tahmin açık (herkes tarafından görülebilir) veya kapalı (sadece sizin göreceğiniz şekilde) yapılabilir. Elin sonunda her oyuncunun ulaştığı puan miktarı hesaplanır ve yapılan tahminden oluşan sapma miktarı kötü puan olarak yazılır. 4 turun sonunda kimde en az "kötü puan" varsa oyunu o kazanır (eğer beraberlik söz konusuysa bir el daha oynanır).

Schieber kuralları


4 oyuncu ikişerlik takımlar halinde oynar (karşılıklı oturan oyuncular birbiriyle eştir). Kartlar dağıtıldıktan sonra ilk oynayan oyuncu koz rengini belirler veya bu seçimi eşine bırakır, ya da bunu  “erteler”. İlk kart oynanmadan önce her oyuncu kartlar içerisinde bulunan „Weis“ leri bildirir. En yüksek Weis için ekstra puanlar verilir.

Weis: Şu eller bildirilebilir:
  • Aynı renkte 3 kart sıralı: 20 Puan
  • Aynı renkte 4 kart sıralı: 50 Puan
  • Aynı renkte 5 kart sıralı: 100 Puan
  • 4 10’lu, 4 kız, 4 papaz, 4 as: 100 Puan
  • 4 9’lu: 150 Puan
  • 4 vale: 200 Puan


Eğer birden fazla aynı değerde dizi (4 tane aynı kart, dizilerden her zaman daha değerlidir) bildirilirse içinde en yüksek kart bulanan dizi daha değerli sayılır. Eğer bu kartlar da aynı ise ilk eli oynayan oyuncuya en yakın oturan oyuncunun yaptığı dizi daha değerli sayılır.

En yüksek Weis oluşturan kartlar ilk kozlamadan sonra açık olarak gösterilir.

Stöck: Eğer turun başında kartlarınız arasında koz renginin vale ve papazı (fransız kartlarında papaz ve kız) bulunuyorsa turun sonunda ek olarak 20 puan alırsınız.

El alma: Tur sonunda alınan ellerdeki puanlar toplanır ve her takıma puanları yazılır. Eğer takımlardan biri hiç el alamamışsa (ve 0 puanda değilse) rakipler ek olarak 100 puan alır.

Obenabe/Unenufe Kozsuz/ ters - kozsuz):
Koz rengini belirlemek yerine ilk oynayan oyuncu "Obenabe" ile "Unenufe" arasında da seçim yapabilir. Bu tip oyunlarda hiç koz yoktur. Ters kozsuz oyunlarda ek olarak kartların el alım güçleri de tersine çevrilir. Yani 6’lı her rengin en değerli kartı olur ve oyuncu as'ların yerine 4 adet 6'lı açabilir . 6'lılar tüm ellerde 11 puan, as'lar ise 0 puan sayılır. Koz olmadığından normalde vale koz ve 9’lu için verilen puanlar verilmez. Bu durumu eşitlemek için 8’liler 8 puan getirir (böylece toplamda 157 puana ulaşılabilir).

Ballı turlar:

  • Kalkan veya Çan koz olduğunda tüm puanlar (Weis, Stöck, El alma) iki katı değerde olur.
  • Kozsuz oyun ( Obenabe) 3 kat değerlenir
  • Ters kozsuz oyun ( Unenufe) 4 kat değerlenir

 

Oyunun sonu


Oyun, takımlardan biri kararlaştırılan puan miktarına ulaşana kadar devam eder. Bu, devam etmekte olan turun ortasında da olabilir: Eli alan takım oyunun sonlandığını ilan edebilir ("Teşekkürler, yeter“). Ardından bu takımın aldığı eller sayılır ve eğer sınıra gerçekten ulaşılmışsa oyun kazanılır. Diğer durumlarda ise oyun derhal geri dönüşü olmayacak şekilde kaybedilir.

Eğer oyun "Yeter bildirisi" olmadan biterse daima öncelikle en son eli olmış olan takımın puanları sayılır.

Stöck-Weis-El alma:
Eğer iki taraf da daha ilk elde yeterli puana sahip olurlar özel bir kurala ihtiyaç vardır. İlk olarak mevcut bulunan Stöck’ler sayılır ve eğer taraflardan biri galibiyet puanını aşarsa hemen kazanır. Ardından Weis söylemlerine bakılır ve ondan sonra ilk elde alınan puanlara bakılır.

Kozun altına girme:
Differenzler oyununun tersine Schieber oyununda katı bir kozlama kuralı vardır: Koz rengi olmayan bir kart oynanıp bu kart kozlanırsa, bu kozdan daha düşük değerde bir koz atılamaz. Tek istisnai durum oyuncunun daha fazla kozu olmasıdır. Sadece bu durumda kozlarından istediğini atabilir.

Puanlandırma


Kartların puan değerleri şöyledir:

Kartlar Puan değerleri
10 10
Vale 2
Kız 3
Papaz 4
As 11


Kartların el alma gücü artarak şöyledir: 6, 7, 8, 9, 10, Vale, Kız, Papaz, As.

Normalde oyun şekline bağlı olarak renklerden biri koz olarak belirlenir. Bu koz renginde vale en yüksek koz sayılır ve 20 puan değerindedir. 9’lu ikinci en değerli kozdur ve 14 puan eder. Geri kalan kozlar (As’tan geriye doğru) kendi değerlerindedirler.

Ek olarak bir turdaki son alınan el 5 ilave puan getirir. Böylece tüm bu puanların toplam değeri 157’ye ulaşır (3 çarpı 10+2+3+4+11, 10+3+4+11+14+20, 5).

Jassen: Bahisler ve Kazançla

Jass oyununda kazanan oyuncu, oyun bahsinin bütününü, operatör ücretleri kesilmek suretiyle, kazanır.

29.318 oyuncu online